Marsa nie tylko odwiedziono. Skorzystali z tego.
15 maja sonda NASA Psyche przeleciała obok Czerwonej Planety. Przejście było blisko – około 4000 km od powierzchni. Taka bliskość nie była potrzebna do kontemplacji krajobrazów. To był problem z fizyki, który czekał na rozwiązanie. Zespół pozwolił grawitacji Marsa przejąć statek, przyspieszając jego trajektorię. Nie zużyto żadnego paliwa. To tylko impuls. Manewr grawitacyjny, który wysłał sondę głębiej w Układ Słoneczny.
Po co tam latać? Aby dowiedzieć się, co kryje się w głębinach Ziemi.
„Mimo że byliśmy pewni sukcesu… oglądanie sygnału Dopplera z Deep Space Network (DSN) było nadal ekscytujące” – zauważył Don Hahn. „Mars nadał statkowi przyspieszenie 1000 mil na godzinę”.
Khan kieruje działem nawigacji w Laboratorium Napędów Odrzutowych (JPL). Liczby potwierdzają sukces. Płaszczyzna orbity przesunęła się o około jeden stopień. Teraz Psyche kieruje się prosto do swojego celu w pasie asteroid, pomiędzy Marsem a Jowiszem. Przyjazd? Lato 2029.
Dziwne kąty widzenia znajomego sąsiada
Przyspieszając, Psyche włączyła kamery. Kalibracja sprzętu wymagała monitorowania wszystkiego, co było dostępne. Kamery, magnetometry, spektrometry – wszystko zostało uruchomione.
Wynik był niezwykły.
Zbliżając się pod ostrym kątem, Mars pojawił się jako cienka krawędź w kształcie półksiężyca. Nie okrągły dysk. Subtelny promień światła. Światło słoneczne, rozpraszając się w zapylonej atmosferze, popchnęło oświetloną krawędź dalej, niż oczekiwano.
Gdy statek przekroczył granicę między stroną nocną i dzienną podczas największego podejścia, wykonał tysiące zdjęć o wysokiej częstotliwości. Niewyraźny strumień danych.
„Ten zbiór danych zapewnia wyjątkowe… możliwości kalibracji… kamer” – powiedział Jim Bell z Arizona State University.
Bell jest odpowiedzialny za pracę imagera. Pomaga także przy kamerze Mastcam-Z na łaziku Perseverance. Współpraca była obustronna. Sonda orbitalna Marsa? Ciekawość? Nawet orbiter marsjański ExoMars należący do ESA? Wszyscy dostarczyli danych atmosferycznych. Pomaga to w ustawieniu instrumentów, zanim Psyche dotrze do metalowej asteroidy.
Dlaczego warto zaufać kalibracji Marsa?
Bo testuje się sprzęt, na którym dokładnie wiadomo, jak wygląda obserwowany obiekt.
W obliczu żelaznego świata
Magnetometry mogłyby uchwycić kontur łuku uderzeniowego Marsa, niewidzialną barierę, w miejscu gdzie wiatr słoneczny spotyka się z magnetyzmem planety. Spektrometry promieniowania gamma i neutronów szybko zebrały dane, porównując je z istniejącymi od kilkudziesięciu lat obserwacjami. Stare dane a nowy widok.
Droga do ponownego uruchomienia silników jest teraz wolna.
Ponownie uruchomione zostaną elektrownie wykorzystujące energię słoneczną. Długie poszukiwania asteroidy trwają. Psyche (asteroida, nie statek) jest szeroka – 273 mile. Zakłada się, że jest to odsłonięty rdzeń. Można zobaczyć wnętrza planetozymali, pozostałości po powstaniu planety miliardy lat temu.
Po wejściu na orbitę urządzenie opadnie na kilka wysokości. Mapowanie. Pomiary. Szukaj sekretów.
Jeśli ta skała naprawdę jest jądrem martwego świata, być może będziemy w stanie zobaczyć wnętrza planet bez wiercenia do środka Ziemi. Rzadkie okno na ciemność.
„Możemy podziękować Czerwonej Planecie… za wzmocnienie naszego statku kosmicznego” – powiedziała Lindy Elkins-Tanton. Główny badacz w Berkeley. “Do przodu”.
Ciężka praca
Ta misja nie wydarzyła się tak po prostu. Jest to czternasty wybór w ramach Programu Odkrywczego NASA. Space Flight Center Marshall zarządza portfelem projektów. Centrum Kosmiczne nazwane na cześć Kennedy’ego zapewniło start.
JPL zajmuje się bieżącą działalnością operacyjną i pracami inżynieryjnymi. Stworzyli „mózg” urządzenia. Intuicyjne maszyny dostarczyły „korpus” – podwozie, w którym mieści się potężny ciąg słoneczny.
Za kamery odpowiada Uniwersytet Stanowy w Arizonie, współpracujący z systemem Malin Space Science System. Projekt. Budowa. Testowanie.
Teraz wszystkie drogi prowadzą do pasa asteroid. Przejście zostało ukończone. Paliwo zaoszczędzone. Cel jest stały.
Czy dowiemy się czego szukamy? Dowiemy się tego dopiero za pięć lat.
