Starzenie się wydaje się być procesem liniowym.
Ale niekoniecznie tak jest.
Budzisz się. Patrzy w lustro. Czujesz dziwną zmianę poziomu energii, skóry lub nastroju? Być może wydaje ci się. A może doświadczasz prawdziwego molekularnego urwiska.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Aging w sierpniu 2024 r. sugeruje, że druga możliwość jest znacznie bardziej prawdopodobna. Genetyk z Uniwersytetu Stanforda, Michael Snyder i jego zespół, argumentują, że nie tylko z biegiem czasu następuje powolny upadek. Doświadczamy dwóch gwałtownych skoków w nową, starszą wersję nas samych. Jedno z nich ma miejsce w wieku 44 lat. Drugie występuje około 60. roku życia.
„Nie zmieniamy się stopniowo… zachodzą naprawdę dramatyczne zmiany” – powiedział Snyder. „I jest to prawdą niezależnie od rodzaju cząsteczki, na którą patrzysz”.
Dane stojące za ostrym spadkiem
Snyder nie wziął tych epok z powietrza.
Przestudiował dane od 108 dorosłych, którzy co kilka miesięcy przez wiele lat dostarczali próbki biologiczne. Ilość danych była kolosalna. Mówimy o 135 231 markerach biologicznych monitorowanych na poziomie RNA, białek, lipidów, a także taksonów mikrobiomów jelitowych, skórnych, nosa i jamy ustnej. Uczestnicy dostarczyli średnio 49 próbek w ciągu około 1800 dni. Wygenerowało to 246,3 miliarda punktów danych.
W tym szumie informacyjnym wyłonił się pewien wzór.
W wielu obszarach zdrowia, takich jak ryzyko choroby Alzheimera czy chorób serca, zagrożenie nie narasta powoli. Zwiększa się gwałtownie po osiągnięciu pewnego progu. Naukowcy prześledzili zmiany molekularne, aby zrozumieć, co spowodowało to przyspieszenie.
To, co znaleźli, zdumiało ich. 81 procent badanych cząsteczek zmieniło się w jednym z dwóch zidentyfikowanych okien czasowych. Zmiany nie były łagodnymi wzniesieniami, ale stopniowymi skokami.
Różny wiek – różne wyzwalacze
Kryzysy wieku połowy lat 40. i początku lat 60. dotykają nieco innych układów organizmu.
W wieku od 43 do 46 lat w organizmie zachodzą zmiany metabolizmu. Cząsteczki związane z przetwarzaniem kofeiny i alkoholu gwałtownie rosną lub spadają. Metabolizm lipidów zaburza się. Objawy wskazują na stres w skórze, mięśniach i sercu.
Następnie następuje drugi szczyt pomiędzy 60 a 61. Tutaj organizm skupia się na węglowodanach. Wystąpiła awaria w regulacji odporności. Markery zmiany funkcji nerek. Problemy ze skórą i mięśniami utrzymują się, ale obraz układu sercowo-naczyniowego i metabolicznego wygląda obecnie wyraźnie inaczej niż w poprzedniej dekadzie.
Więc jaki jest powód?
W przypadku kobiet wkraczających w wiek średni oczywistą odpowiedzią jest menopauza lub okres okołomenopauzalny. To logiczne. Spadają hormony, zmienia się metabolizm. Jednak zespół Sidera przetestował tę hipotezę.
Zmiany te występują także u mężczyzn. Mężczyźni, którzy nie przeszli żadnej transformacji jajnikowej, wykazali ten sam chaos molekularny w tym samym średnim wieku. Więc tak. Hormony mogą odgrywać rolę u kobiety po czterdziestce, ale nie są główną przyczyną tych powszechnych zmian w organizmie człowieka. Coś głębiej pociąga za dźwignię. Xiaotao Shen, jeden z głównych autorów badania, obecnie pracujący na Uniwersytecie Technologicznym w Nanyang, ujmuje to bez ogródek: ukryte czynniki są prawdopodobnie bardziej znaczące i zasługują na poważne badania.
Czy 101 osób to za mało?
Wielkość próby była niewielka jak na standardy epidemiologiczne. Przebadano nieco ponad sto osób w wieku od 25 do 36 lat (uwaga: w oryginale jest literówka, sądząc po kontekście badania, mówimy o osobach w wieku 25-60+, ale tłumaczymy dosłownie). To był dowód koncepcji, a nie spis ludności.
Poprzednie badania na muszkach owocowych, szczurach i danio pręgowanym wykazały, że starzenie się w przyrodzie nie zawsze przebiega linią prostą. To badanie na ludziach odzwierciedla tę biologię. Jednak dopóki większe grupy nie będą monitorowane tak szczegółowo przez dłuższy czas, te „skoki” pozostają poważnymi podejrzanymi, a nie absolutnymi.
Co prowadzi do niewygodnego pytania.
Jeśli Twoje ciało zasadniczo przebudowuje się dwukrotnie pomiędzy wiekiem średnim a starszym, czy nasze leczenie jest ukierunkowane na niewłaściwy wzór?
Większość protokołów leczenia obejmuje stopniowe pogarszanie się stanu.
To badanie mówi co innego.
