Miałeś siedem lat. Twój pokój zamienił się w plastikowe pole bitwy. Batman kontra Superman. Oczywiście, że się zderzają. To największe ucieleśnienie fantazji o mocy. Kontrolujesz przebieg historii. Ty decydujesz, kto zostanie pokonany. Ty decydujesz, kto wygra. Stawka jest wyimaginowana. A przyjemność jest prawdziwa.
Teraz masz trzydzieści lat. Albo czterdzieści. Albo pięćdziesiąt. Masz pracę. Masz rachunki. Time Warner i DC Comics chcą, żebyś napisał scenariusz do ich kolejnego hitu kinowego. Wręczają ci klucze do królestwa. Batman kontra Superman. Święty Graal sprzedaży kasowej. Otwierasz laptopa. Kursor miga. Wpisujesz jedno słowo. Wtedy przestaniesz.
Nie ma już pytania, kto wygra. Pytanie jest znacznie bardziej skomplikowane. Dlaczego walczą?
To najważniejsze pytanie za milion dolarów, przed którym staną widzowie w ten weekend. Batman v Superman: Świt sprawiedliwości już w kinach. Ale to nie pierwszy taki przypadek. Ci dwaj kultowi bohaterowie od dziesięcioleci wymieniają ciosy na kartach komiksów. Ten film to tylko najbardziej głośny i kosztowny rozdział w bardzo długim łańcuchu konfliktów.
Nie będziemy powtarzać każdego indywidualnego przypadku. Są do tego listy. Grace McMillan z The Hollywood Reporter udokumentowała już prawie każdy zadany cios. Nie interesują nas historie o kontroli umysłu. Nie interesują nas tymczasowe alternatywne wszechświaty, w których zasady nie mają zastosowania.
Chcemy zrozumieć prawdziwe powody. Brudne, psychologiczne i narracyjne silniki, które sprawiają, że ci dwaj bogowie kłócą się ze sobą. Co tak naprawdę zyskujemy, obserwując, jak niszczą się nawzajem? Nie chodzi tylko o spektakl. Chodzi o to, co ujawnia ich przemoc.
Partnerstwo Batmana i Supermana jest często przedstawiane jako złoty standard bohaterstwa. Jednak niektóre z najbardziej szalonych interakcji pomiędzy Dynamic Duo a ich dalszą rodziną miały miejsce na łamach World’s Finest Comics.
Oto trzy dziwaczne kwestie, które dowodzą, że Kryptończyk i Zamaskowany Rycerz nie zawsze byli po tej samej stronie.
Szok ewolucyjny w 1965 roku
Znasz ten trop. Promień blastera trafia w cel. Zmiany zachodzą. Ale numer z 1965 roku World’s Finest Comics #151 ostro zmienia się w horror przemian cielesnych i egoizmu.
Ewolucyjny promień z Krypto uderza w parę. Rezultaty są natychmiastowe i upokarzające dla ich ego.
Superman ma się coraz gorzej. Zamienia się w brodatego jaskiniowca. Jego gramatyka spada na dno. Ma trudności z formułowaniem zdań.
Tymczasem Batman ewoluuje 800 000 lat w przyszłość. Jego mózg puchnie do ogromnych rozmiarów. Staje się superinteligentny. Staje się aroganckim intelektualistą.
Oni walczą. Dlaczego? Ponieważ Batman nie może znieść, gdy ktoś kwestionuje jego nową boską inteligencję.
Problem ten przeciwstawia antyintelektualizm erudycyjnemu snobizmowi. Jaskiniowiec ma surową moc. Supermózg ma zimną logikę. Żadna ze stron nie wygra łatwo. To nieprzyzwoite spojrzenie na to, co się dzieje, gdy ich mocne strony zostaną odwrócone.
Król Kandoru i bohaterskie ego
Przejdźmy szybko do Najlepszego komiksu świata nr 240 z 1976 roku.
Superman zostaje królem Kandoru. Miasto zostało zmniejszone. Dla niego to eksponat muzealny, ale dla jego mieszkańców to dom.
Władza uderza mu do głowy.
Jego rządy stają się tyrańskie. Mieszkańcy Kandoru nie mogą już tego znieść. Zwracają się do Batmana. Potrzebują go, aby uwolnił ich od nowej obsesji Supermana na punkcie kontroli.
To rodzi trudne pytanie. Czy to rewolucja przeciwko monarchizmowi? A może to po prostu nonsens science-fiction?
Dynamika się zmienia. Batman, czujny strażnik działający w cieniu, staje się wyzwolicielem. Superman, latarnia nadziei, staje się prześladowcą. To wyraźne przypomnienie, że władza korumpuje nawet Człowieka ze Stali.
Wielka mistyfikacja kosmitów z 1984 r
Najnowszy wpis pochodzi z World’s Finest Comics #302 z 1984 roku.
Aktor ze śmiertelną chorobą dokonuje desperackiego wyboru. Chce jeszcze ostatniego wielkiego występu. Oszukuje więc bohaterów, aby myśleli, że są dwoma różnymi kosmitami.
Fabuła angażuje ogromną obsadę. Rudzik. Batgirl. Jimmy’ego Olsena. Superdziewczyna. Wszyscy zostają wciągnięci w sieć.
Zwrot akcji? Batman i Superman natychmiast odkryli oszustwo. Wspierali grę.
Dlaczego? Aby pomóc osobie.
Ale prawdziwa historia kryje się w oszustwie. Dramatyzacja aktora ujawniła różnice w motywacjach bohaterów.
Batman myślał, że pomaga kosmicznemu gliniarzowi polującemu na przestępcę. Wcielił się w rolę detektywa.
Superman wierzył, że chroni wygnanego polityka z kosmosu przed zamachem. Pełnił rolę tarczy.
Rekonstrukcja zmusiła ich do wypróbowania różnych ról. Pokazał, jak ich instynkty różnią się w obliczu tych samych kłamstw. Batman patrzy
Kiedy bohaterowie się zderzają: prawdziwe korzenie BvS
Czwarty numer „Powrotu Mrocznego Rycerza” Franka Millera miał wpływ nie tylko na Batman v Superman: Świt sprawiedliwości. W zasadzie przeniósł styl estetyczny Christophera Nolana na Zacka Snydera i tam załatwił wszystkie kwestie. Ten komiks z 1986 roku stał się swego rodzaju projektem. Widzimy starzejącego się Batmana powracającego na ulice. Już nikomu nie służy. Jest niezależnym populistą. Superman natomiast pracuje dla rządu. Nazywa się go faszystą, zdrajcą, pośmiewiskiem.
Prezydent Stanów Zjednoczonych wysyła Supermana, aby powstrzymał Mrocznego Rycerza. Rezultatem jest wizja totalitarnego ucisku przeciwko obłudnej niepodległości z lat 80. XX wieku. Czy to jest napięcie? To jest esencja filmu.
Pierwsze spotkanie: blef i bomby
Trzeci numer „Człowieka ze stali” Johna Byrne’a (także z 1986 r.) przedstawia na nowo obraz spotkania Ostatniego Syna Kryptonu z Mrocznym Rycerzem. To nie jest uścisk dłoni. Batman bije nieuczciwego informatora. Superman to widzi i decyduje, że ma do czynienia z bandytą, który powinien przebywać w więzieniu.
Batman nie poddaje się. On blefuje. Twierdzi, że w odległym miejscu podłożona jest bomba, która zabije niewinnego człowieka. Superman mu wierzy. Później dowiaduje się, że zamierzoną ofiarą był sam Batman. To filozofia „cel uświęca środki” w praktyce. Rozstają się w zgodzie, ale rozmowa pozostawia ślad, dotykając korupcji w rządzie i różnic w ich współczuciu dla osób chorych psychicznie.
Żałoba, wściekłość i immunitet dyplomatyczny
Przejdźmy do Batmana nr 428 (1988). Robin nie żyje. Joker zabił go w wątku fabularnym „Śmierć w rodzinie”. Batman ściga swojego wroga aż do ONZ. Oczekuje walki. Zamiast tego odkrywa, że Joker został mianowany nowym ambasadorem Iranu.
Superman ostrzega Batmana. Joker ma immunitet dyplomatyczny. Jest to sposób na zapobieżenie incydentowi międzynarodowemu. To nie jest prawdziwa super walka. To tragedia. Batman w przypływie żalu i wściekłości dźga Supermana. Superman po prostu to akceptuje. Jest dobrym przyjacielem.
Scena ta ukazuje konflikt sprawiedliwości z prawem. Wskrzesza także duchy irańskiego kryzysu zakładników. Trzy kwestie. Trzy różne sposoby zderzenia dwóch ikon. Wszyscy muszą zrozumieć, dlaczego się nienawidzą.
Kiedy partnerstwo popada w paranoję
Superman: The Animated Series odcinek „World’s Finest” (1997)
Film animowany World’s Finest z 1997 roku przedstawia inne spojrzenie na pierwsze spotkanie Batmana i Supermana. Fabuła przebiega według oczekiwanych etapów opowieści o pracy zespołowej. Dochodzi do krótkiej potyczki. Bohaterowie kłócą się o czujność poza prawem. To jest standardowy zestaw.
Ale prawdziwe napięcie jest tutaj osobiste. Bruce Wayne flirtuje z Loyce Lane. To drobnostkowe i okrutne. Dokucza Clarkowi Kentowi, wierząc, że miał już u niej „swoją szansę”. Dynamika postaci zamienia się w trójkąt miłosny.
Za drobnymi kłótniami kryje się ciemniejsza warstwa. Fabuła dotyczy wkładów korporacyjnych do kompleksu wojskowo-przemysłowego. Lex Luthor używa robotów-pająków jako broni. Są produktem wspólnego przedsięwzięcia z Wayne Enterprises. Technologia jest zabójcza. Partnerstwo jest zagrożone.
Cena przygotowania
JLA #44 „Wieża Babel” (2000)
Dziesiątki lat później komiksy badają konsekwencje tej nieufności. W historii Wieży Babel złoczyńca Batmana Ra’s al Ghul kradnie tajne plany. Cel? Pokonaj Ligę Sprawiedliwości Ameryki. Ra’s al Ghul zakłóca ich ośrodki mowy. To dezorientuje ich mózgi.
Konkretne zagrożenie dla Supermana okazuje się przerażające. Batman opracował eksperymentalny czerwony kryptonit. Paraliżuje strukturę komórkową Supermana. Efekt pojawia się w postaci przezroczystej skóry. Jest to luka, która została ujawniona.
Fabuła stawia pod znakiem zapytania stabilność ich związku. Sekrety są zachowywane. Błędy w ocenie są dozwolone. Jak bardzo sobie ufają, skoro ich najgorsze plany są ukryte w sejfie? Odpowiedź nie jest pocieszająca. To sprawia, że zastanawiasz się, czy zespół kiedykolwiek naprawdę miał szansę na sukces.
Debata między merytokracją a losem
Lex Luther nie chce tylko pokonać Supermana. Stara się zniszczyć sam pogląd, że niektórzy ludzie rodzą się lepsi od innych. W Lex Luthor: Man of Steel #3 (2005) Luther gra długo. Manipuluje Batmanem, aby zakwestionował intencje Clarka. To nie jest tylko walka na pięści. To jest debata filozoficzna.
Luter twierdził, że zasługa powinna zwyciężyć nad losem. Superman to katastrofa naturalna, która czeka, aby się wydarzyć. Wydaje się, że Bruce Wayne zgadza się z tym założeniem, jeśli nie z samym złoczyńcą. Konflikt nie polega na uderzaniu. To on zasługuje na swoje miejsce. Czy wielkość jest czymś, co jest ci dane? Albo co sam budujesz?
Siła spotyka się z przygotowaniem
Przejdźmy szybko do roku 2011. W Supermanie/Batmanie #78 to się zmienia. Joe Kelly pisze historię „Kto wygra?” (Kto by wygrał?). Sprawa jest prosta. Dwoje dzieci się kłóci. Jeden wspiera Supermana. Drugi to Batman. Ich wyimaginowana bitwa sprowadza się do konfrontacji czystej siły i starannego przygotowania.
Superman reprezentuje przestrzeganie zasad. Działa w systemie. Batman odrzuca ideę zasad na wojnie. Wierzy w zdolność adaptacji. Nieelastyczność. Historia kończy się nieoczekiwanym zwrotem akcji. Dzieci rozumieją, że ich przyjaźń jest ważniejsza niż to, kto wygra na ringu. To delikatne zakończenie złożonego tematu.
Jest też humor. Batman rzuca frazę o zbrodni i „zagadce”. To jest niesamowicie zabawne. To jest nieoczekiwane. Przypominamy, że te postacie mają życie poza przylądkami.
Superman jest zwykle przedstawiany jako idealny dyplomata. Reprezentuje nadzieję, prawdę i sprawiedliwość. Jeśli to możliwe, unika konfliktów. Ale nie dajcie się zwieść pelerynie. Człowiek ze stali jest także człowiekiem z żelaza. Jego przytłaczająca siła fizyczna stawiała go w absurdalnych, hipotetycznych konfrontacjach z postaciami, które nie miały szans.
Pomyśl o tym przez chwilę. Jak Kryptończyk wypada w porównaniu z fikcyjnymi czarodziejami lub prawdziwymi bokserami?
Bitwy nie tylko w kotka i myszkę
Widzieliśmy, jak wymieniał ciosy z Batmanem. Widzieliśmy, jak podnosił całe miasta. Ale najciekawsze porównania pochodzą spoza uniwersum komiksu. Wszedł w konflikt z Mistrzami Jedi. Dorównał swoimi siłami Muhammadowi Alimu. I tak, w różnych teoriach fanów i debatach na temat skalowania mocy przeciwstawiano się temu nawet Harry’emu Potterowi.
To nie są tylko przypadkowe nazwy. Reprezentują różne rodzaje władzy.
Fizyka niezwyciężoności
Kiedy patrzysz na Superman kontra Muhammad Ali, widzisz zderzenie epok. Ali był najcięższym bokserem swoich czasów. Superman porusza się z prędkościami bliskimi relatywistycznymi. Walka trwa mikrosekundę. Ali nie ma szans. To nawet nie jest blisko.
Ale ciekawie jest to sobie wyobrazić. Czy największy bokser w historii będzie w stanie przechytrzyć gościa, który usłyszy w Tokio spadającą szpilkę? Najprawdopodobniej nie. Samo postrzeganie Supermana natychmiast kładzie kres temu spórowi.
„Superman jest człowiekiem pokoju, ale jest też człowiekiem ze stali.”
Czarodzieje kontra Obcy
A potem są Jedi. Luke’a Skywalkera. Obi-Wana Kenobiego. Użytkownicy Mocy. Polegają na prekognicji i telekinezie. Superman ma super zmysły. Potrafi dostrzec zagrożenia, zanim one nastąpią. Potrafi reagować szybciej niż zamach mieczem świetlnym.
W bezpośredniej konfrontacji Moc może odwrócić jego uwagę. Ale ona nie może go powstrzymać. Nie możesz na siłę udusić gościa, który potrafi latać po planetach. Jedi są potężni, ale Superman działa na poziomie planetarnym.
Magiczna zmienna: Harry Potter
Tutaj robi się ciekawie. Magia. Harry Potter przedstawia inny zestaw zasad. Fizyka nie działa tutaj tak samo. Killing Curse nie dba o trwałość.
Czy Supermanowi uda się uniknąć zaklęcia? Tak. Potrafi unikać kul. Potrafi unikać światła. Czerwony promień magicznej różdżki jest dla niego po prostu wolniejszym pociskiem. Ale magia omija fizyczną obronę.
Większość teoretyków twierdzi, że prędkość Supermana pozwala mu zakończyć walkę, zanim Harry zdąży powiedzieć słowo. To wyścig pomiędzy zaklęciami przetwarzającymi ludzki umysł a supermózgiem obliczającym trajektorie z nanosekundową precyzją.
Dlaczego te konfrontacje są ważne
Uwielbiamy te porównania, bo burzą czwartą ścianę. Przypominają nam, że Superman to coś więcej niż tylko postać z komiksu. Jest ikoną kultury. Używamy go jako odniesienia.
Kiedy pytamy „kto zwycięży”, tak naprawdę pytamy o granice władzy. Czy siła fizyczna jest ostateczną odpowiedzią? A może umiejętności, magia lub strategia zmieniają równanie?
Superman wygrywa brutalną siłą. Zawsze. Ale prawdziwa historia kryje się w wyobraźni. Znajduje się w absurdzie konfrontacji obcego boga z brytyjskim czarodziejem. Ona jest w historii. W dziedzictwie. W ogromnym ciężarze tego, kim jest.
On
