Charles Dickens schreef niet alleen een verhaal. Hij heeft een monster gecreëerd. En toen maakte hij dat monster aardig.
Het is een truc waar mensen vandaag de dag nog steeds over struikelen. Ebenezer Scrooge is de hoofdpersoon in A Christmas Carol, gepubliceerd in 1843. Hij begint als de definitie van goedkoop. Hij heeft het koud. Hij is gemeen. Hij telt zijn centen terwijl anderen feest vieren.
Dan verschijnen er drie geesten.
Men bezoekt hem vanaf Christmas Past. Nog eentje uit heden. De laatste van Future. Deze zijn niet subtiel. Ze dwingen hem te kijken naar wat hij heeft gedaan. Wat hij mist. Wat hij aan het worden is.
Het resultaat is een totale reset. Tegen het einde van het boek is Scrooge niet alleen maar aardig. Hij is genereus. Hij geeft aan liefdadigheid. Hij helpt de familie Cratchit. Hij wordt een “vriendelijke weldoener” voor iedereen om hem heen.
Dus waarom noemen we iemand nog steeds een “Scrooge” als hij gierig is?
Het was niet de bedoeling van Dickens dat de naam als een belediging zou blijven hangen. Hij wilde dat de verlossingsboog zou winnen. Hij wilde dat de lezers zagen dat mensen kunnen veranderen. Maar de taal is rommelig. Het geeft niet om verhaalbogen.
We behouden het label omdat het handig is.
‘Een Dagobert’ is sneller dan ‘iemand die rijkdom oppot en menselijke connectie vermijdt’. Het is een afkorting voor curmudgeo-gedrag. Het is een synoniem voor gierig gedrag.
De ironie is dik genoeg om met een mes te snijden.
Het beroemdste verlossingsverhaal uit de Engelse literatuur zorgde voor een permanente smet.
We onthouden het startpunt beter dan de finishlijn.
Denk er eens over na.
Je hoort het woord. Je stelt je de man voor. Je ziet de frons. De kassa. De donkere, lege kamers.
Je kunt je niet voorstellen dat hij een gigantische kalkoen voor Bob Cratchit koopt. Je kunt je niet voorstellen dat hij de tweede vader van Tiny Tim wordt.
Je ziet gewoon de hebzucht.
Het is grappig hoe het geheugen werkt.
Wij halen de complexiteit weg. We laten het slechte deel achterwege. We zetten een volledige menselijke reis om in één enkel bijvoeglijk naamwoord.
Scrooge veranderde niet alleen zijn manier van doen. Hij veranderde zijn naam in het woordenboek.
Dat is een hoge prijs voor een happy end.
