Een nieuw biotechnologiebedrijf, Nectome, pioniert met een controversiële techniek voor hersenbehoud die diepgaande vragen oproept over de toekomst van de dood en het bewustzijn. Voor het eerst is de mogelijkheid van een onbepaald behoud van de hersenstructuur – en een uiteindelijke heropleving – niet langer sciencefiction, maar een ontluikende, zij het zeer experimentele realiteit.
De technologie: het behoud van hersenen na de dood
Het proces van Nectome omvat het snel behouden van de fysieke architectuur van de hersenen in de momenten na de dood. Het bedrijf wordt momenteel getest op varkens en is van plan de procedure uit te breiden naar mensen, door een digitale back-up aan te bieden van het ‘connectoom’ van de hersenen: een gedetailleerde 3D-kaart van neurale verbindingen. Het kernidee is dat deze bewaarde structuur op een dag zou kunnen worden gebruikt om het bewustzijn te reconstrueren, waardoor de biologische dood effectief zou kunnen worden omzeild.
De wetenschap: een lange weg vooruit
Hoewel de technologie van Nectome innovatief is, blijft de weg naar daadwerkelijke wederopstanding beladen met wetenschappelijke onzekerheid. De grootste uitdaging is het begrijpen van het bewustzijn zelf. Het ‘moeilijke probleem’ van bewustzijn – hoe subjectieve ervaringen voortkomen uit fysieke materie – is nog steeds grotendeels onopgelost. Het is onbekend of een connectoom echt een functionerende geest kan repliceren, of dat bewustzijn een biologisch substraat nodig heeft. Zelfs als dat mogelijk is, weten we niet of het mogelijk zou zijn om de hersenen digitaal te recreëren of dat het biologisch moet zijn.
Het juridische en ethische mijnenveld
De procedure van Nectome maakt medisch geassisteerde dood noodzakelijk, wat in veel rechtsgebieden illegaal is. Het voorstel van het bedrijf vereist dat klanten erop vertrouwen dat toekomstige technologieën de wetenschappelijke hindernissen zullen overwinnen, zelfs als dat betekent dat ze eeuwen moeten wachten op een heropleving. Er is geen garantie dat een gereconstrueerde geest een voortzetting van het oorspronkelijke individu zou zijn. Afstammelingen kunnen ervoor kiezen om bewaarde hersenen voor onbepaalde tijd niet tot leven gewekt te laten, of de nieuw leven ingeblazen entiteit gelooft misschien niet eens dat hij de oorspronkelijke persoon is.
De belofte en het gevaar van onsterfelijkheid
Ondanks de onzekerheden biedt Nectome een uniek pad naar onbepaalde bewaring, waarbij in wezen wordt ingezet op de toekomstige levensvatbaarheid van de wederopstandingstechnologie. Iedereen die vandaag de dag de procedure ondergaat, doet dat in de hoop – en het risico – dat toekomstige generaties over de middelen zullen beschikken om ze terug te brengen. Dit roept ongekende filosofische en ethische vragen op over identiteit, continuïteit van bewustzijn en de definitie van de dood zelf.
De implicaties van deze technologie zouden, indien succesvol, de mensheid dwingen haar relatie met de sterfelijkheid onder ogen te zien op een manier die nog nooit eerder was voorgesteld. Of dit een stap is in de richting van echte onsterfelijkheid of een dure, onzekere gok valt nog te bezien.
