De maan verandert elke nacht. Niet op een of andere mystieke manier. Gewoon natuurkunde. Licht dat vanuit een bepaalde hoek op rotsen valt. We zijn nu op dag 20 van de 29,5-daagse maancyclus. Het derde kwartaal nadert. Dat is het halvemaanmoment. Maar voor vanavond, 5 juli, is het nog groter dan dat.
Waar kijken we naar?
NASA’s Daily Moon Guide plaatst ons regelrecht in de Afnemende Gibbous -fase. Ongeveer 75% van het oppervlak is verlicht. Het krimpt. Langzaam. Maar het is nog steeds volop zichtbaar.
Wil je weten wat daar eigenlijk is? Je hebt geen ruimteschip nodig. Kijk maar omhoog. Met het blote oog kun je Mare Vaporum zien. Het Aristarchusplateau. Misschien zelfs Tychokrater als de lucht helder genoeg is. Pak een verrekijker en de zaken worden duidelijker. Je zult het donkere stukje Mare Humorum ontdekken. Er is de Alphonsus-krater en het Grimaldi-bekken. Ze vallen op omdat ze oud zijn.
Een telescoop tevoorschijn halen? Nu zijn we aan het praten. Je ziet de landingsplaats Apollo 16. Een herinnering aan waar mensen hebben gestaan. Plus de Schillerkrater en de Fra Mauro Hooglanden. Het is een drukke lucht daarbuiten.
De Volle Maan wacht
Misschien wacht je op die grote ronde. Houd je adem nog niet in. De volgende Volle Maan is pas op 29 juli. Nog drie weken. Geef of neem een nacht, afhankelijk van wanneer de zon ondergaat in jouw hoek van de wereld.
Hoe deze onzin werkt
Waarom ziet het er elke dag anders uit? Het is eigenlijk eenvoudig. De maan draait eens in de 29,5 dagen om de aarde. Dezelfde kant is altijd naar ons gericht. Getijdenvergrendeling. Maar de zon? De zon is druk bezig met het verlichten van verschillende delen terwijl de maan rond de planeet reist. De vorm verandert dus. Van een splinter. Tot een kwart. Tot vol. Terug naar niets.
Dat hele rondje? De maancyclus.
Hier is hoe de stukken uiteenvallen als je erom geeft:
- Nieuwe Maan — Aarde en zon bevinden zich op de maan. De kant die we zien is donker. In principe onzichtbaar.
- Waxing Crescent — Er verschijnt een dun stukje licht. Aan de rechterkant, als u zich op het noordelijk halfrond bevindt.
- Eerste kwartaal — De helft van de schijf is verlicht. Ziet eruit als een Pac-Man zonder ogen.
- Wassende Gibbous — Meer dan de helft. Wordt dik, maar nog niet helemaal klaar voor prime time.
- Volle maan — Het hele gezicht licht op. De showstopper.
- Afnemende Gibbous — Waar we nu zijn. De rechterkant begint donker te worden. (Opnieuw bekeken op het noordelijk halfrond).
- Derde kwartaal — Ook wel Laatste kwartaal genoemd. Nog een halve maan. Maar deze keer schijnt de linkerkant.
- Waning Crescent — Er is nog maar een stukje over. Alleen linkerkant. Voordat het allemaal weer zwart wordt.
Zit er magie in de fasen? Waarschijnlijk niet. Maar er is zeker licht. En als je niet omhoog kijkt, mis je de krater.
De lucht gaat nergens heen. Maar het verandert toch steeds.
