Nowa generacja badań krwi może zrewolucjonizować badania przesiewowe w kierunku raka, umożliwiając wykrywanie wielu postaci choroby na wcześniejszych, łatwiejszych do wyleczenia stadiach. Badacze z Harvardu stworzyli model długoterminowych skutków wprowadzenia tych badań do rutynowej praktyki medycznej, a wyniki wskazują na radykalną zmianę czasu wykrywania raka.
Problem późnej diagnozy
Obecnie około połowa wszystkich przypadków raka w Stanach Zjednoczonych jest rozpoznawana, gdy choroba już się rozwinęła. Ta późna diagnoza oznacza, że leczenie jest często mniej skuteczne, a wskaźniki przeżycia gwałtownie spadają. Obecne rutynowe badania przesiewowe obejmują tylko cztery typy nowotworów: piersi, szyjki macicy, jelita grubego i płuc. W związku z tym około 70% nowych przypadków raka pozostaje bez specjalistycznych badań przesiewowych, co prowadzi do opóźnienia w rozpoznaniu choroby do czasu pojawienia się objawów – kiedy to rak może już się rozprzestrzenić.
Jak działają multidyscyplinarne badania krwi na raka
Testy te analizują próbki krwi pod kątem białek i fragmentów DNA uwalnianych przez komórki nowotworowe. Zaawansowane algorytmy uczenia maszynowego identyfikują wzorce wskazujące na raka, a nawet identyfikują potencjalne umiejscowienie i stopień zaawansowania nowotworu. Chociaż w celu potwierdzenia wyników zawsze wymagane są dodatkowe badania, te badania krwi stanowią system wczesnego ostrzegania, który może mieć kluczowe znaczenie dla poprawy wyników leczenia pacjentów.
Wyniki symulacji: redukcja późnych diagnoz o 45%
Badacze z Harvardu stworzyli model wpływu corocznych multidyscyplinarnych badań krwi na kohorcie pięciu milionów dorosłych w wieku 50–84 lat. W ciągu dziesięciu lat model przewidywał 45% redukcję późnych rozpoznań (stadium IV), a także znaczny wzrost wykrywalności we wczesnym stadium:
- Wzrost liczby rozpoznań w I stopniu zaawansowania o 10%
- Wzrost rozpoznań II stopnia o 20%
- Wzrost rozpoznań III stopnia o 30%
Największy efekt przewidywano w przypadku agresywnych nowotworów o historycznie niskich wskaźnikach przeżycia: płuc, jelita grubego i trzustki. Nawet przy 50% przestrzeganiu zasad przez pacjenta model nadal wykazywał 24% redukcję późnych diagnoz.
Przyszłość badań przesiewowych w kierunku raka
Chociaż niektóre multidyscyplinarne badania krwi na raka są już dostępne na rynku, żadne z nich nie uzyskało jeszcze zgody FDA. Główną przeszkodą jest udowodnienie, że korzyści przewyższają koszty i wyzwania logistyczne związane z powszechnym przyjęciem. Wyniki modelowania dostarczają jednak przekonujących dowodów na to, że wczesne wykrycie nowotworu na podstawie badań krwi może znacznie zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka.
„Wielodyscyplinarne badania krwi w kierunku nowotworu mogą znacząco zmniejszyć liczbę późnych diagnoz nowotworów, poprawić wyniki leczenia różnych typów nowotworów i wypełnić krytyczną lukę w badaniach przesiewowych” – stwierdziła Jagpreet Chhatwal, główna autorka badania.
Naukowcy skupiają się obecnie na ilościowym określeniu potencjalnej liczby uratowanych istnień ludzkich, ocenie skutków ekonomicznych i określeniu, które populacje odniosą największe korzyści z tego nowego podejścia do badań przesiewowych. Celem nie jest zastąpienie istniejących metod, ale dodanie kolejnego poziomu ochrony przed chorobą, która co roku pochłania miliony istnień ludzkich.
