Astronomowie zidentyfikowali potencjalną skalistą egzoplanetę, wstępnie nazwaną „zimną Ziemią”, krążącą wokół gwiazdy znajdującej się 146 lat świetlnych od naszego Układu Słonecznego. Istnienie planety nie zostało jeszcze potwierdzone, ale – oznaczona jako HD 137010b – krąży po zewnętrznych krawędziach ekosfery swojej gwiazdy, co rodzi pytania o możliwość istnienia wody w stanie ciekłym, a nawet życia.
Odkrycia i niepewność
Kandydat na planetę został odkryty poprzez analizę archiwalnych danych z misji K2 wykonanej przez kosmiczny teleskop Keplera. Odkrycie nie jest jeszcze ostateczne; naukowcy odnotowali tylko jeden przypadek przejścia planety przed swoją gwiazdą (tzw. „tranzyt”), co utrudnia potwierdzenie.
HD 137010b krąży wokół gwiazdy karłowatej typu K, mniejszej i chłodniejszej od naszego Słońca, otrzymując jedynie 29% energii słonecznej otrzymywanej przez Ziemię. Szacunki wskazują, że średnica jest tylko nieco większa od średnicy Ziemi, a okres orbitalny wynosi około 355 dni. Jednak z tymi liczbami wiąże się znaczna niepewność: prawdziwe warunki panujące na powierzchni planety pozostają nieznane.
Pytanie dotyczące Strefy Mieszkalnej
Z aktualnych danych wynika, że powierzchnia planety jest najprawdopodobniej zamarznięta, chyba że ma gęstą atmosferę. Bez atmosfery średnia temperatura powierzchni wynosiłaby -68°C, co jest porównywalne z temperaturą Marsa.
Kluczowe jest to, że jego położenie na granicy strefy mieszkalnej czyni go przypadkiem granicznym. To, czy rzeczywiście nadaje się do zamieszkania, zależy od składu atmosfery i potencjalnych wewnętrznych źródeł ciepła. Istnieje 40% szans, że znajduje się on w konserwatywnej strefie mieszkalnej, gdzie kluczową rolę odgrywa efekt cieplarniany i poziom dwutlenku węgla. Jednocześnie istnieje 51% szans, że znajduje się w szerszej, optymistycznej strefie mieszkalnej, w której aktywność geotermalna mogłaby utrzymać ciepło. Pozostałe 50% prawdopodobieństwa to to, że znajduje się całkowicie poza strefą zamieszkiwalną.
Przyszłe obserwacje
Jasność gwiazdy macierzystej HD 137010b zapewnia rzadką okazję do szczegółowej analizy atmosfery. Instrumenty takie jak Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba będą w stanie wykrywać cząsteczki atmosferyczne poprzez analizę światła przechodzącego przez atmosferę planety podczas tranzytów.
Jednakże, ponieważ jego okres orbitalny wynosi około 355 dni, tranzyty zdarzają się rzadko, co sprawia, że precyzyjne określenie czasu ma kluczowe znaczenie. Nadchodzące misje, takie jak TESS NASA, CHEOPS ESA, a zwłaszcza PLATO ESA (wystrzelona w 2026 r.) mogą dostarczyć niezbędnych obserwacji.
Zdolność HD 137010b do obsługi środowiska mieszkalnego zależy od atmosfery. Znaczne ilości dwutlenku węgla mogą utrzymać wystarczającą ilość ciepła, aby na powierzchni mogła istnieć woda w stanie ciekłym.
Odkrycie podkreśla ciągłe poszukiwania potencjalnie nadających się do zamieszkania światów poza naszym Układem Słonecznym oraz trudność w potwierdzeniu ich istnienia na podstawie ograniczonych danych obserwacyjnych. Chociaż HD 137010b pozostaje na razie „możliwą” planetą, stanowi cenny cel przyszłych eksploracji.
