Jedno z najsurowszych miejsc na Ziemi, pustynia Taklamakan w północno-zachodnich Chinach, przechodzi niesamowitą transformację. Po dziesięcioleciach ukierunkowanego ponownego zalesiania obrzeża pustyni funkcjonują obecnie jako wymierny pochłaniacz dwutlenku węgla, pochłaniając więcej gazów cieplarnianych, niż emitują. Dowodzi to, że dzięki długoterminowym inwestycjom i stabilności nawet najbardziej wymagające krajobrazy mogą przyczynić się do łagodzenia zmiany klimatu.
Dziesięciolecia ponownego zalesiania przynoszą owoce
Od prawie pięćdziesięciu lat Chiny realizują masowy program sadzenia drzew wokół pustyni Taklamakan, obszaru określanego niegdyś jako „biologiczne pustkowie”. Niedawna analiza przeprowadzona przez naukowców z USA i Chin z wykorzystaniem danych satelitarnych potwierdza powodzenie programu. Odkrycia te potwierdzają pogląd, że projekty ponownego zalesiania na mniejszą skalę mogą być skuteczne, nawet jeśli ich wpływ nie jest porównywalny z wpływem na lasy tropikalne na dużą skalę.
„Nie chodzi o zastąpienie Amazonki” – wyjaśnia King-Fai Lee, naukowiec zajmujący się atmosferą. „Niektóre obszary to po prostu busz, ale ciągła redukcja emisji CO2 jest mierzalna i możliwa do sprawdzenia”. Sukces programu wynika ze strategicznych nasadzeń na obrzeżach pustyni, gdzie spływy górskie stanowią ważne źródła wody.
Poza węglem: dodatkowe korzyści
Ponowne zalesianie przyniosło wiele korzyści poza sekwestracją dwutlenku węgla. Drzewa zapobiegają teraz erozji wiatrowej, zmniejszając intensywność i częstotliwość niszczycielskich burz piaskowych. Lepiej chronione są także lokalne grunty rolne. Inicjatywa jest częścią większego programu Północnych Trzech Pasów Osłony, którego celem jest zwiększenie lesistości w 13 północnych prowincjach Chin z 5,05% do 14,95% do roku 2050.
Skalowalne rozwiązanie?
Chociaż sekwestracja dwutlenku węgla na pustyni Taklimakan jest nadal niewielka (szacowana na około 60 milionów ton CO2 rocznie w porównaniu z globalnymi emisjami na poziomie 40 miliardów ton), każda redukcja ma znaczenie. Badanie sugeruje, że podejście to można zastosować w innych suchych regionach. Jednakże ważne jest, aby zrozumieć, że wyjątkowe cechy pustyni – szczególnie otaczające ją góry, które dostarczają wodę drzewom – oznaczają, że nie wszędzie to zadziała.
„Nawet pustynie nie są beznadziejne” – mówi Lee. „Przy odpowiednim planowaniu i cierpliwości możliwe jest przywrócenie życia na ziemię i ułatwienie nam oddychania”.
Ogólny obraz: ciśnieniowe pochłaniacze węgla
Transformacja pustyni Taklamakan jest szczególnie aktualna, biorąc pod uwagę rosnące obawy dotyczące istniejących pochłaniaczy dwutlenku węgla. Rosnące temperatury i zmieniające się warunki pogodowe grożą odwróceniem roli wielu lasów, przekształcając je z pochłaniaczy dwutlenku węgla w emitentów dwutlenku węgla. Badanie to podkreśla pilną potrzebę zróżnicowanych strategii łagodzenia zmiany klimatu.
Nie jest to samodzielne rozwiązanie kryzysu klimatycznego, ale stanowi ważny element układanki. Zrozumienie, gdzie i w jaki sposób można zmniejszyć emisję CO2, ma kluczowe znaczenie dla skutecznych działań w przyszłości.
