Archeolodzy odkryli w Serbii masowy grób sprzed 2800 lat, w którym znajdują się szczątki kobiet i dzieci, które były systematycznie mordowane. Odkrycie to rzuca światło na wczesny rozwój zorganizowanej brutalności w europejskiej epoce żelaza, wskazując na wykalkulowaną strategię przemocy.
Lokalizacja i kontekst historyczny
Miejscowość położona w pobliżu współczesnego miasta Hrtkovtsi była zamieszkana od szóstego tysiąclecia p.n.e., doświadczając cyklów osadnictwa i migracji. Do IX wieku p.n.e. w regionie narastały napięcia między grupami koczowniczymi i osiadłymi w związku z własnością ziemi i zasobami. Okres ten naznaczony był konfliktem, gdy ludy przemieszczały się i konsolidowały wokół strategicznych lokalizacji, takich jak Gomolawa. Sama lokalizacja znajdowała się na krytycznym skrzyżowaniu, zarówno geograficznym, jak i politycznym, co czyniło ją wylęgarnią przemocy.
Odkrycie: okrucieństwo i wydajność
Grób, niewielki (niecałe 3 metry średnicy i 0,5 metra głębokości), zawierał szczątki 77 osób. Ponad 70% stanowiły kobiety, a 69% to dzieci. Dowody na kościach wskazują na rozległe, celowe urazy, głównie głowy, wskazujące na brutalne ataki bronią tępą z bliskiej odległości. Lokalizacja ran sugeruje, że napastnicy mogli mieć przewagę wzrostu lub mobilności, być może jeździli konno. Badacze opisują przemoc jako „poważną, zamierzoną i skuteczną”. W grobie odnaleziono także szczątki zwierząt, w tym cały szkielet młodego byka na dnie, prawdopodobnie w ramach aktu rytualnego lub symbolicznego.
Ofiary heterogeniczne: brak więzi rodzinnych
Analiza DNA wykazała minimalne pokrewieństwo między ofiarami, wykluczając prosty nalot na pojedynczą osadę. Ponadto analiza izotopów strontu w szkliwie zębów wykazała, że ponad jedna trzecia pochowanych nie była mieszkańcami regionu Gomolawy, co sugeruje, że ofiary zostały zebrane z różnych miejsc. To wskazuje na celowy akt gromadzenia i zabijania ludzi z różnych środowisk.
Możliwe motywy i teorie
Dokładna przyczyna przemocy pozostaje nieznana, ale okres ten charakteryzował się niestabilnością. Napływ różnych grup kulturowych do Kotliny Karpackiej w połączeniu z napięciami związanymi z użytkowaniem gruntów mógł wywołać konflikt. Badacze sugerują, że zabójstwa nie były przypadkowe, ale miały na celu osłabienie wrogich społeczności poprzez wyeliminowanie kobiet i dzieci, które są niezbędne dla ich przetrwania i przyszłych pokoleń.
Dowód celowej detonacji
W 1954 roku w tym samym miejscu odkryto drugi masowy grób z tego samego okresu. Obecność obu grobów zawierających szczątki ludzkie wraz z cennymi przedmiotami sugeruje, że zabójstwa mogły być częścią szerszej strategii mającej na celu destabilizację rywalizujących grup. Badacze doszli do wniosku, że przemoc była wykalkulowaną metodą rozwiązywania konfliktów, mającą na celu zapewnienie władzy i zniszczenie opozycji.
Odkrycie jest znaczące, ponieważ zapewnia rzadki wgląd w rozwój systematycznej przemocy w prehistorycznej Europie. Dowody wskazują, że zorganizowana brutalność nie była późniejszym wynalazkiem, ale wyrachowanym narzędziem używanym przez wczesne społeczeństwa do rozwiązywania konfliktów i kontrolowania terytorium.
