To nie przypadek, że stal stała się podstawą nowoczesnej infrastruktury. Stało się tak, ponieważ ktoś wymyślił, jak wystarczająco szybko pompować powietrze przez stopioną surówkę, aby zapobiec zamarznięciu całego procesu. Metoda ta to proces Bessemera, pierwsza przemysłowa metoda masowej produkcji stali.
Nazwę i patent otrzymał Sir Henry Bessemer. Ale ten pomysł nie był jego jedyny. To była debata rozumów po drugiej stronie Oceanu Atlantyckiego.
W 1847 roku William Kelly, biznesmen i naukowiec z Pittsburgha, zaczął przeprowadzać eksperymenty. Jego cel był prosty, ale radykalny: usunąć zanieczyszczenia z żeliwa za pomocą przedmuchu powietrza. Jego teoria głosiła, że dmuchanie powietrzem powoduje dwie rzeczy. Po pierwsze, tlen zareaguje z zanieczyszczeniami i zamieni je w tlenki, które wypadną w postaci żużla. Po drugie, ta reakcja chemiczna spowoduje wytworzenie ciepła. To ciepło było krytyczne. Zapobiegało to zestalaniu się stopionej masy podczas pracy. Wystarczyło kilka porażek, żeby udowodnić, że to działa. Kiedy już to osiągnięto, był w stanie szybko produkować wlewki stalowe.
Bessemer pracował niezależnie w Sheffield w Anglii. Do 1856 roku opracował i opatentował tę samą metodę. Kelly miał wiedzę, ale nie miał pieniędzy, aby ją zwiększyć. Bessemer miał kapitał, aby uczynić to komercyjną rzeczywistością.
Patent nie zakończył procesu. Trzeba było go dopracować, żeby był użyteczny. Robert Forrester Muhet, inny Anglik, rozwiązał problem bilansu węgla. Po zakończeniu usuwania powietrza dodał mieszaninę węgla, manganu i żelaza. To przywróciło poziom węgla i zneutralizowało pozostałe zanieczyszczenia, takie jak siarka. W międzyczasie Goran Göransson, szwedzki hutnik żelaza, przeprojektował sam piec. Sprawił, że konwerter był niezawodny.
Rezultatem była tania stal produkowana w dużych ilościach. Weszło na rynek w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Nagle w budownictwie i kolejnictwie pojawił się materiał, który wytrzymał większe naprężenia niż żelazo. Szyny wytrzymały dłużej. Mosty pokonywały duże odległości. Świat przemysłowy się zmieniał.
Mechanika konwertera
W centrum tej rewolucji był konwerter Bessemera. Wygląda jak ogromny cylindryczny kocioł. Początkowo miała około 6 metrów wysokości. Wnętrze zostało wyłożone ognioodpornym materiałem krzemianowym, który wytrzymuje ciepło.
Powietrze dostarczane jest przez otwory w dnie. Nazywa się je tuyeres. Strumień tworzy tlenki. Krzem i mangan stają się częścią żużla. Tlenki węgla są porywane przez strumień powietrza. Wszystkie zmiany zachodzą w ciągu kilku minut. Są one przekształcane z żeliwa w stal, gotowe do kuźni lub walcowni.
Dlaczego oryginalny projekt nie zakorzenił się w Europie
Był jeden haczyk. Oryginalny konwerter nie radził sobie z fosforem. Większość brytyjskich i europejskich rud żelaza zawierała znaczne ilości fosforu. Wyściółka kwasowo-krzemianowa nie była w stanie tego usunąć. Stal pozostała krucha i wadliwa.
Rozwiązanie przyszło od Sidneya Gilchrista Thomasa z Anglii. Wynalazł konwerter Thomasa Gilchrista. Zamiast okładziny z kwaśnego krzemianu zastosowano materiał bazowy, taki jak kalcynowany wapień. Ta zmiana chemiczna umożliwiła usunięcie fosforu. Proces ten stał się możliwy w przypadku rud europejskich.
Kolejny problem występował przez długi czas. Przepływ powietrza pozostawił w stali niewielki procent azotu. Brak ten został naprawiony dopiero w latach pięćdziesiątych XX wieku.
Wzlot i upadek procesu
Proces konwertowania tlenu narodził się w latach sześćdziesiątych XIX wieku. Nie było problemu z azotem. Ostatecznie przewyższył proces Bessemera. Metoda konwertorowa tlenu dominuje od dziesięcioleci. Funkcję tę pełnił do połowy XX wieku.
Później metodę z konwerterem tlenu zastąpiono procesem z konwerterem tlenu (BOF). Jak na ironię, ta nowoczesna metoda jest w rzeczywistości rozwinięciem i udoskonaleniem samego procesu Bessemera.
Dziedzictwo to nie tylko samochody. Jest w sylwetkach miast. Za każdym razem, gdy widzisz stalową belkę, widzisz różnicę między biednym mieszkańcem Pensylwanii a bogatym Anglikiem. Nauka była podzielona. Chwała była wspólna. Zbudowano stal.
Nadal go używamy. Niezupełnie tak samo. Piekarniki się zmieniły. Zarządzanie jest teraz cyfrowe. Ale podstawowa idea pozostaje ta sama. Przedmuchaj metal powietrzem, aby zmienić jego naturę. To brutalny proces. Jest szybki. I to działa.
Nadal toczy się debata na temat najlepszego zarządzania poziomem azotu w nowoczesnej produkcji stali. Chemia stała się bardziej precyzyjna. Skala wzrosła. Jednak podstawowe pytanie nie uległo zmianie. Jak sprawić, by stal była wystarczająco tania, aby zbudować świat, ale jednocześnie wystarczająco mocna, aby utrzymać ją w całości?
Odpowiedź zaczęła się od tchnienia powietrza.






















