Tientallen jaren lang hebben astronomen gedebatteerd over de exacte afstand en energie van het supernova-overblijfsel Vela Junior – een gloeiende wolk van puin van een ster die duizenden jaren geleden explodeerde. Nu koppelt een baanbrekende ontdekking het overblijfsel rechtstreeks aan een nieuw gevormde ster, Ve 7-27, wat definitieve antwoorden en een uniek inzicht in de evolutie van sterren oplevert.
De decennialange puzzel opgelost
De Vela Junior-supernova (ook bekend als RX J0852.0-4622 of G266.2-1.2) heeft wetenschappers lange tijd in verwarring gebracht omdat de afstand en ware grootte onduidelijk bleven. Traditionele methoden hadden moeite om nauwkeurige metingen op te leveren. Dit is nu veranderd met de identificatie van Ve 7-27, een ster die actief wordt geboren in de nevel.
Met behulp van de Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE) van de Very Large Telescope van de European Southern Observatory hebben astronomen het eerste gedetailleerde beeld vastgelegd van Ve 7-27 en de verbinding ervan met het supernova-overblijfsel.
The Smoking Gun: chemische vingerafdrukken komen op één lijn
De belangrijkste doorbraak kwam door het analyseren van het gas dat uit Ve 7-27 stroomde. Onderzoekers onder leiding van dr. Samar Safi-Harb van de Universiteit van Manitoba ontdekten dat dit gas een onmiskenbare chemische signatuur deelde met het materiaal dat werd uitgestoten tijdens de Vela Junior-explosie.
“Dit is het allereerste bewijs dat een pasgeboren ster in verband wordt gebracht met de overblijfselen van een supernova”, aldus Dr. Safi-Harb.
Deze uitlijning bevestigt een directe fysieke link tussen de ster en het overblijfsel, waardoor astronomen eindelijk kunnen vaststellen dat Vela Junior zich op een afstand van ongeveer 4500 lichtjaar bevindt.
Implicaties voor het begrijpen van supernova’s en stervorming
Uit de nieuwe bevindingen blijkt dat Vela Junior groter, energieker en sneller is dan eerder werd geschat. Het behoort tot de krachtigste supernovaresten in onze Melkweg. Dit suggereert dat de oorspronkelijke ster massief was en dat de explosie aanzienlijk gewelddadiger was dan eerdere modellen voorspelden.
Dr. Safi-Harb legt uit dat sterren lagen hebben die lijken op uien, en dat supernova’s deze lagen de ruimte in verspreiden. De ontdekking laat zien dat deze verspreide lagen nu zichtbaar zijn in de uitstroom van een nabijgelegen babyster, wat illustreert hoe kosmische gebeurtenissen materialen recyclen voor de vorming van nieuwe sterren.
Het onderzoek heeft bredere implicaties voor het begrijpen hoe sterrenstelsels verrijkt zijn met elementen en hoe extreme kosmische gebeurtenissen het heelal blijven vormen. De elementen die in de exploderende ster worden gevormd, zullen uiteindelijk hun weg vinden naar nieuwe sterren – en zelfs naar de aarde.
Uiteindelijk lost deze studie een al lang bestaande astronomische puzzel op en biedt tegelijkertijd essentieel inzicht in hoe sterren evolueren en hoe sterrenstelsels zich ontwikkelen.
