De nieuwste roman van Tim Winton, Juice, is niet zomaar een dystopisch klimaatverhaal; het is een bruut, aangrijpend onderzoek naar aanpassing en vergelding in het verschroeide toekomstige Australië. De New Scientist Book Club heeft onlangs de roman besproken en vond deze zowel angstaanjagend plausibel als vreemd hoopvol.
Een wereld gesmeed in hitte
Wintons verhaal volgt een naamloze verteller die zijn leven vertelt in een oververhitte wereld. Het verhaal ontvouwt zich geleidelijk en onthult de rol van de hoofdpersoon bij het eisen van wraak op de nakomelingen van degenen die verantwoordelijk zijn voor de ineenstorting van het klimaat. Het boek schuwt de harde realiteit van overleven in deze extreme omgeving niet.
Reacties van lezers: van gegrepen tot sceptisch
Leden van de New Scientist Book Club reageerden heftig. Glen Johnson prees Wintons weergave van klimaataanpassingen en merkte op hoe de roman ‘natuurlijk aanvoelde, ondanks dat hij zo anders was dan de huidige praktijk’. Victor Churchill vond het boek ‘absoluut meeslepend’, terwijl Linda Jones toegaf dat hij worstelde met de langzame start voordat hij ‘snel in de greep’ raakte.
Niet iedereen was echter overtuigd. Jacqueline Ferrand trok de plausibiliteit in twijfel van een vreemdeling die een levensverhaal eiste in een dystopische setting, terwijl Steve Swan grapjes maakte over de dood van de hoofdpersoon voordat hij zijn verhaal afmaakte.
Is het dystopisch of postdystopisch?
De roman leidde tot discussie over de vraag of het als dystopisch kwalificeert. Winton zelf pleit tegen de term en noemt het een ‘opiaat’ dat afstand tot de werkelijkheid schept. Sommige lezers waren het daarmee eens en suggereerden dat Juice een postdystopische wereld afbeeldt waarin mensen zich hebben aangepast om te overleven. Niall Leighton wierp tegen dat veel levens al in dystopische omstandigheden terechtkomen, waardoor Wintons visie verontrustend reëel wordt.
Voorbij waarschuwing: de noodzaak van hoopvolle visioenen
Eén lid, Niall, bracht een cruciaal punt naar voren: voorkomen dystopische waarschuwingen alleen de toekomst die ze uitbeelden? Hij pleitte voor verhalen gericht op het opbouwen van een wenselijke toekomst, vrij van discriminatie en hiërarchie. Een andere lezer, Gosia Furmanik, trok de logica van de roman in twijfel en suggereerde dat onderwijs en regeneratie effectiever zouden zijn dan vergelding.
Een einde dat blijft hangen
Het dubbelzinnige einde van de roman, dat een sprankje hoop bood, verdeelde de lezers. Sommigen omarmden de open conclusie, terwijl anderen een meer definitieve oplossing wensten. Uiteindelijk dwingt Juice lezers om ongemakkelijke vragen over klimaatverandering, overleving en de keuzes waarmee de mensheid wordt geconfronteerd, onder ogen te zien.
Tim Wintons Juice herinnert ons er duidelijk aan dat de toekomst niet vooraf bepaald is. Het is een oproep om verder te gaan dan waarschuwingen en te bouwen aan een wereld die de moeite waard is om in te leven.
De New Scientist Book Club zal nu zijn aandacht richten op Art Cure van Daisy Fancourt, waarin de wetenschap wordt onderzocht van hoe kunst onze gezondheid kan transformeren.
