Ophoping van microplastics in het lichaam verstoort belangrijke immuunprocessen, zo blijkt uit een nieuwe studie. Het onderzoek, uitgevoerd op muizen en in laboratoriumomgevingen, toont aan dat deze microscopisch kleine deeltjes interfereren met macrofagen – de immuuncellen die verantwoordelijk zijn voor het opruimen van ziekteverwekkers en dode cellen. Hoewel direct bewijs bij mensen nog steeds ontbreekt, wijzen de bevindingen op mogelijke implicaties voor de menselijke gezondheid, aangezien de vervuiling door microplastics blijft toenemen.
Het probleem met onafbreekbare kunststoffen
Microplastics ontstaan door de afbraak van grotere plastic producten, waaronder waterflessen, voedselcontainers en verpakkingen. Deze deeltjes zijn nu alomtegenwoordig in het milieu, vervuilen de lucht, de bodem en het water en zijn aangetroffen in menselijke weefsels zoals bloed, moedermelk en zelfs de hersenen. Ondanks hun wijdverbreide aanwezigheid zijn wetenschappers nog steeds bezig met het ontdekken van de mate waarin ze bijdragen aan ziekten.
Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat microplastics macrofagen fysiek verstoppen, waardoor hun vermogen om schadelijke microben, schimmels en celresten op te slokken en af te breken wordt belemmerd. Dit is vooral zorgwekkend omdat macrofagen deze niet-biologisch afbreekbare materialen niet kunnen verwerken; ze hopen zich in de loop van de tijd eenvoudigweg op in de cellen. Zoals immunoloog Justin Perry uitlegt: “Dat is nogal beangstigend, want dat betekent dat we er niet echt een reactie op hebben ontwikkeld.”
Hoe microplastics immuunprocessen verstoren
Macrofagen spelen een cruciale rol bij het handhaven van het immuunsysteem door dode cellen te consumeren, wat ontstekingen en weefselschade voorkomt. Het onderzoek toonde aan dat wanneer muizen werden blootgesteld aan microplastics, hun macrofagen moeite hadden om dode celstof op te ruimen, wat resulteerde in een opeenhoping van celresten. Deze opeenhoping kan een ontstekingsreactie teweegbrengen, wat mogelijk kan bijdragen aan auto-immuunziekten.
Bovendien brachten microplastics het vermogen van de muizen om schimmelinfecties te bestrijden in gevaar. Dieren die werden blootgesteld aan de schimmel Aspergillus fumigatus ondervonden slechtere ziekteresultaten omdat hun macrofagen niet in staat waren de infectie effectief te elimineren. Hoewel dit niet bewijst dat het aantal infecties bij mensen toeneemt, onderstreept het wel het potentieel van microplastics om de immuunafweer te verzwakken.
Opkomende gezondheidsrisico’s: vruchtbaarheid en chronische ziekten
Het onderzoek suggereert ook dat microplastics de reproductieve gezondheid kunnen beïnvloeden. Mannelijke muizen die werden blootgesteld aan regelmatige doses microplastics ondervonden een afname van het aantal zaadcellen gedurende 18 weken, wat de bezorgdheid deed rijzen dat deze deeltjes zouden kunnen bijdragen aan de wereldwijde daling van het aantal menselijke zaadcellen.
Andere onderzoeken hebben de opbouw van microplastic gecorreleerd met aandoeningen als atherosclerose, neurodegeneratie en kanker, hoewel er nog geen direct causaal verband is vastgesteld. De ophoping van niet-afbreekbaar plastic in het lichaam kan op de lange termijn gevolgen voor de gezondheid hebben, die nu pas duidelijk worden.
Wat is het volgende?
De verwachting is dat de vervuiling door microplastics zal toenemen naarmate de plasticproductie toeneemt. Verder onderzoek is nodig om te bepalen hoe gemakkelijk menselijke macrofagen deze deeltjes in het lichaam accumuleren en of deze accumulatie zich vertaalt in een verhoogd ziekterisico. De bevindingen onderstrepen de dringende noodzaak om plastic afval en de impact ervan op het milieu aan te pakken om de menselijke gezondheid te beschermen.
