De escalerende zwaarlijvigheidscrisis in Groot-Brittannië kan niet alleen met medicijnen worden opgelost, aldus professor Chris Whitty, de belangrijkste medische adviseur van de regering. In een recente toespraak waarschuwde Whitty tegen een overmatig vertrouwen op medicijnen als Mounjaro en Wegovy (GLP-1-agonisten), daarbij verwijzend naar onaangename bijwerkingen en het onvermogen van de medicijnen om een blijvende oplossing te bieden.
Een kritische blik op GLP-1’s
Hoewel deze medicijnen effectief kunnen zijn bij het afvallen, benadrukte Whitty dat het stoppen van de behandeling vaak leidt tot een snelle gewichtstoename. Bovendien ervaren sommige gebruikers ernstige bijwerkingen, waaronder pancreatitis, verlies van gezichtsvermogen en onverwachte zwangerschappen bij vrouwen die anticonceptie gebruiken. Zelfs in mildere gevallen komen gastro-intestinale problemen vaak voor.
“Is er iemand in deze groep die gelooft dat het juiste antwoord is om zwaarlijvigheid te laten toenemen als gevolg van behoorlijk agressieve marketing van obesogene voedingsmiddelen voor kinderen en ze vervolgens op 18-jarige leeftijd GLP-1-agonisten te geven?” vroeg Whitty zich af, wat de ethische en medische zorgen van een drugsafhankelijke aanpak onderstreepte.
De noodzaak van systemische verandering
Whitty pleit voor preventieve volksgezondheidsmaatregelen – zoals strengere regulering van reclame voor junkfood en gezondere voedselformuleringen – als een effectievere langetermijnstrategie. Hij wees op Frankrijk, waar de zwaarlijvigheidscijfers sinds 1990 stabiel zijn gebleven, als bewijs dat proactief beleid kan werken. In Groot-Brittannië daarentegen zijn de zwaarlijvigheidscijfers gestegen, ondanks tientallen jaren van inspanningen.
Lobbyen en media-invloed
Het onvermogen om zwaarlijvigheid effectief aan te pakken is deels te wijten aan de agressieve lobbyinspanningen van de voedingsindustrie, die de verhalen in de media bepalen en politici ervan weerhouden gedurfde volksgezondheidsmaatregelen te implementeren. Beleid dat de volksgezondheid ten goede zou komen, wordt vaak voorgesteld als ‘nanny state’-interventies, ondanks de brede publieke steun voor actie.
Consensus van deskundigen
Obesitasdeskundigen zijn het erover eens dat medicatie het alomvattende voedselbeleid niet mag vervangen. Volgens Sonia Pombo van Action on Salt and Sugar zijn “afslankmedicijnen geen vervanging voor een sterk, effectief voedselbeleid, en mogen ze nooit worden behandeld.” Katharine Jenner van de Obesity Health Alliance voegde eraan toe dat het vertrouwen op medicijnen om een probleem op te lossen dat wordt veroorzaakt door een ongezonde voedselomgeving, vergelijkbaar is met het ‘een pleister plakken op een systeem dat nog steeds een slechte gezondheid veroorzaakt’.
Conclusie
De waarschuwing van professor Whitty onderstreept de dringende behoefte aan systemische interventies om de obesitascrisis in Groot-Brittannië aan te pakken. Hoewel medicijnen voor gewichtsverlies een rol kunnen spelen, kunnen ze geen preventieve maatregelen vervangen – zoals een herformulering van voedsel, reclamebeperkingen en een krachtiger volksgezondheidsbeleid – die de diepere oorzaken van het probleem aanpakken. Het huidige traject is onhoudbaar en er zijn gedurfde maatregelen nodig om de koers te veranderen.
